Ψυχικές διαταραχές

Φαρμακευτικές επιλογές

Στην ελληνική αγορά διατίθενται αρκετά αντικαταθλιπτικά φάρμακα που βοηθούν στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Τα πιο συνήθως συνταγογραφούμενα είναι:

• SSRI (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors) όπως η Σερτραλίνη, η Εσκιταλοπράμη και η Παροξετίνη
• SNRI (Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors) όπως η Βενλαφαξίνη και η Δουλοξετίνη
• Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά για ειδικές περιπτώσεις
• MAO ανταγωνιστές σε δύσκολα ή ανθεκτικά στη θεραπεία περιστατικά

Διαταραχή Αγχους

Η διαταραχή αγχους αποτελεί μία κατάσταση χαρακτηριζόμενη από υπερβολικό άγχος και ανησυχία που δεν μπορεί να ελεγχθεί. Αυτή η διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορες μορφές, όπως η γενικευμένη διαταραχή αγχους, η διαταραχή πανικού και η κοινωνική φοβία.

Κλινικά χαρακτηριστικά

Τα άτομα που πάσχουν από αγχώδεις διαταραχές αντιμετωπίζουν ταχυκαρδία, ιδρώτα, τρόμο, δύσπνοια και αίσθημα κατάσχεσης. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά και να διαρκέσουν λεπτά ή ώρες, προκαλώντας σημαντική δυσφορία και περιορισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων.

Διαθέσιμα φάρμακα

Τα SSRI όπως η Παροξετίνη και η Σερτραλίνη αποτελούν πρώτη γραμμή θεραπείας για τις αγχώδεις διαταραχές. Επίσης συνταγογραφούνται βενζοδιαζεπίνες όπως η Λοραζεπάμη και η Διαζεπάμη για ταχεία ανακούφιση των συμπτωμάτων. Τα buspirone και άλλα αγχολυτικά φάρμακα χρησιμοποιούνται επίσης ευρέως. Σημαντικό είναι ότι πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση, επομένως πρέπει να χρησιμοποιούνται υπό ιατρική επίβλεψη.

Διπολική Διαταραχή

Η διπολική διαταραχή είναι μια ψυχική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ακραίες διακυμάνσεις της διάθεσης. Τα άτομα που έχουν διπολική διαταραχή περιστρέφονται μεταξύ επεισοδίων μανίας ή υπομανίας και κατάθλιψης.

Φάσεις της διαταραχής

Κατά τη μανική φάση, ο ασθενής εμφανίζει υψηλή ενέργεια, αυξημένη αυτοπεποίθηση, μειωμένη ανάγκη για ύπνο και ασυνήθιστη δραστηριότητα. Κατά τη κατάθλιπτική φάση, εμφανίζονται τα τυπικά συμπτώματα κατάθλιψης. Αυτές οι διακυμάνσεις μπορεί να είναι απρόβλεπτες και δυσχεραίνουν την καθημερινή λειτουργία του ατόμου.

Θεραπευτικές επιλογές

Το λιθιοανθρακικό λίθιο παραμένει το κυριότερο φάρμακο για τη διπολική διαταραχή στην Ελλάδα. Επίσης χρησιμοποιούνται ψυχοφάρμακα όπως η Βαλπροϊκή οξύ, η Λαμοτριγίνη και διάφορα άτυπα αντιψυχωτικά. Η κανονική παρακολούθηση και η συνδυασμένη θεραπεία με ψυχολογική υποστήριξη είναι απαραίτητες για την επιτυχημένη διαχείριση της διαταραχής.

Σχιζοφρένεια και Ψυχωτικές Διαταραχές

Η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή ψυχωτική διαταραχή που επηρεάζει την αντίληψη της πραγματικότητας. Τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια ενδέχεται να παρουσιάζουν ψευδαισθήσεις, παραληρήματα και σοβαρές διαταραχές της σκέψης.

Σημαντικά συμπτώματα

Τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Τα θετικά συμπτώματα περιλαμβάνουν ψευδαισθήσεις και παραληρήματα, ενώ τα αρνητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν αναιμία συναισθημάτων, απόσυρση από κοινωνικές δραστηριότητες και μειωμένη κινητήρια δραστηριότητα. Τα γνωστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν δυσκολίες συγκέντρωσης και μνήμης.

Αντιψυχωτικά φάρμακα

Στην ελληνική αγορά διατίθενται τυπικά αντιψυχωτικά όπως η Χλωροπρομαζίνη και η Αλοπεριδόλη, καθώς και άτυπα αντιψυχωτικά όπως η Ολανζαπίνη, η Κουετιαπίνη, η Αριπιπραζόλη και η Ρισπεριδόνη. Τα άτυπα αντιψυχωτικά έχουν λιγότερες παρενέργειες κινητικής φύσης αλλά μπορεί να προκαλέσουν αύξηση βάρους και μεταβολικές διαταραχές.

Διαταραχές Ύπνου

Οι διαταραχές ύπνου, όπως η αϋπνία και η υπνηλία, είναι κοινές ψυχικές συνθήκες που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής. Η αϋπνία χαρακτηρίζεται από δυσκολία πρόσληψης ή διατήρησης ύπνου, ενώ η υπνηλία προκαλεί υπερβολική ημερήσια υπνηλία.

Αιτιολογία και επιπτώσεις

Οι διαταραχές ύπνου μπορεί να προκύψουν από άγχος, κατάθλιψη, φυσικά νοσήματα ή ακόμη και κακές συνήθειες ύπνου. Η χρόνια έλλειψη ύπνου συσχετίζεται με ποικίλα προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης κινδύνου καρδιοπάθειας και σακχαρώδη διαβήτη.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση

Τα υπνωτικά φάρμακα περιλαμβάνουν βενζοδιαζεπίνες, μη-βενζοδιαζεπίνες όπως το zopiclone και το zolpidem, και ορισμένα αντικαταθλιπτικά με υπνάγωγες ιδιότητες. Στην Ελλάδα είναι διαθέσιμα διάφορα φάρμακα αυτής της κατηγορίας, ωστόσο πρέπει να χρησιμοποιούνται προσεκτικά λόγω κινδύνου εξάρτησης και άλλων παρενεργειών.

Διαταραχή Πανικού και Φοβίες

Η διαταραχή πανικού χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια έντονου φόβου που συνοδεύονται από δραματικά σωματικά συμπτώματα. Οι φοβίες είναι ακραίοι φόβοι σε σχέση με συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις που περιορίζουν τη ζωή των ατόμων.

Συμπτωματολογία

Τα επεισόδια πανικού διαρκούν συνήθως λίγα λεπτά και συνοδεύονται από ταχυκαρδία, δύσπνοια, ιδρώτα και αίσθημα θανάτου. Οι ασθενείς ενδέχεται να αναπτύξουν αγοραφοβία, φοβούμενοι να βρεθούν σε δημόσιους χώρους όπου δεν μπορούν να ξεφύγουν εύκολα.

Φαρμακολογική θεραπεία

Τα SSRI αποτελούν θεραπεία πρώτης γραμμής για τη διαταραχή πανικού και τις φοβίες. Επιπλέον, οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται για ταχεία ανακούφιση των συμπτωμάτων. Η ψυχοθεραπεία, ιδιαίτερα η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα της φαρμακευτικής θεραπείας. Με κατάλληλη αγωγή, τα περισσότερα άτομα ανακτούν σημαντικό βαθμό ελέγχου και βελτιώνεται η ποιότητα της ζωής τους.